شباهت درازدواج

یک ضرب المثل قدیمی می گویدکه ضدهایکدیگرراجذب می کنندومایلند یادآورشوندکه چقدرباهم متفاوت اند.«من قایقرانی رادوست دارم امااوازکوهنوردی خوشش می آید»«من دررشته ی مهندسی هستم،امااومتخصص تاریخ است».اماآنچه این عشاق نادیده می گیرنداین است که هردوفعالیت های بیرون ازخانه رادوست دارند،هردوحرفه یی هستند،هردودمکرات اند،هردودارای ملیت ومذهب وطبقه وسطح تحصیلات واحدهستند.واحتمالاًسه سال تفاوت سنی دارندودرحدود5نمره هوشبهرباهم تفاوت دارند.خلاصه اینکه،آن ضرب المثل قدیمی عمدتاًغلط است.

تحقیقات انجام شده ازسال1870تاکنون این نتیجه گیری راتأییدکرده است.بیش از99%اززن وشوهرهای آمریکایی هم نژادندوبیشترآنهادارای دین مشترک هستند.بعلاوه زمینه یابیهای آماری نشان می دهدکه زن وشوهرهابسیارشبیه به هم هستند.نه تنهاازنظرویژگیهای جامعه شناختی ازقبیل سن،نژاد،مذهب،تحصیلات وطبقه اجتماعی اقتصادی بلکه ازلحاظ ویژگی های روان شناختی نظیرهوش وویژگیهای بدنی ازقبیل بلندی قدورنگ چشم.پژوهشی درباری زوجهایی که باهم دوست هستندنیزهمین الگوهارایافته است وعلاوه برآن نشان داده این زوجهاازنظرنگرش هایشان درموردرفتارجنسی ونقش های جنسیتی نیزبه هم شبیه بودند.بعلاوه،زوجهایی که درآغازتحقیق بیشترین شباهت راباهم داشتنداحتمال بیشتری داشته که یکسال بعدهم هنوزباهم باشند.

یکی ازدلایل احتمالی اینکه شباهت سبب دوست داشتن می شوداین است که مردم برای عقایدوسلیقه های خودارزش قایل اندوازبودن باکسانی که انتخاب های آنهاراتاییدکنندخشنودمی شوندواحتمالاًدراین فرایند،عزت نفس آنهاافزایش می یابد.اماشایددلیل اصلی این که شباهت به دوست داشتن منجرمی شودصرفاًتکرارعواملی باشدکه بیشتردیده ایم.یعنی مجاورت وآشنایی.

هنجارهای اجتماعی واوضاع واحوال موقعیتی مارابه سوی کسانی سوق می دهدکه شبیه ماهستند.بیشترگروههای مذهبی ترجیح می دهند(یااصرارمی کنند)که اعضای آنهاازپیروان مذهب خودهمسرگزینی ودوست گزینی کنندوهنجارهای فرهنگی که ازنظرنژادی وسنی قابل پذیرش شناخته می شوندرا،تنظیم می کنند.مثلاًزوج مرکب ازمردجوان وزن مسن هنوزهم نامناسب تلقی می شود.اوضاع واحوال موقعیتی نیزنقش مهمی بازی می کنند.بسیاری اززوجهادردانشکده هاباهم آشنامی شوند.وبه این ترتیب می توانندمطمئن باشندکه ازنظرسطح تحصیلات،هوش عمومی،آرزوهای حرفه ایی،واحتمالاًازنظرسن وپایگاه اقتصادی اجتماعی به هم شبیه اند.

علیرغم همه اینها،اغلب گفته می شودضرب المثل ضدهاهمدیگرراجذب می کنندممکن است هنوزدرموردبرخی ویژگیهای شخصیتی مکمل،صادق باشد.آشکارترین نمونه رادرنظربگیریم.زن یامردی ممکن است کاملاًسلطه جوباشدوبه همین دلیل به جستجوی جفتی برآیدکه نسبتاًمنفعل باشد.شخصی که رجحان های بسیارنیرومندی داردممکن باکسی خوشبخت باشدکه بسیارانعطاف پذیریاحتی دمدمی باشد.اماعلیرغم ظاهرموجه فرضیه مکمل بودن،شواهدچندانی برای تأییدآن وجودندارد.

دریک پژوهش،سازگاری زناشویی درمیان زوجهای که حدود5سال ازازدواج آنهامی گذشت بیشترمتکی برشباهت بودتاعدم شباهت.تلاش برای یافتن زوجهایی ازصفات شخصیتی که بتواندمکمل بودن ایجادکندچندان موفق نبوده است.(هیلگارد،ترجمه براهنی1385)